حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2020

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

والى رخّج را ، كه با خود صميمى و باوفا ميدانست ، احضار كرده رياست مقدونيهاى آرژيروسپيدها را به او محوّل داشت . نيّت او چنين بود ، كه اين دسته را معدوم سازد ، زيرا اينها در قشون نفوذى يافته بودند و بعلاوه ، چون به اومن خيانت كرده بودند ، مورد اعتماد آن‌تىگون نبودند . در اينجا ، ديودور گويد ( كتاب 19 ، بند 48 ) : اگر خيانت براى پادشاهان خوب باشد ، براى خائنين سرچشمه بدبختى است » . پس از آن ، آن‌تىگون ، چون ميدانست ، كه په‌سستاس والى پارس مورد محبّت پارسيها است ، او را از ايالتش معزول كرد . پارسيها را اين عزل خوش نيامد و يكى از بزرگان پارس ، كه تس‌پياس « 1 » ( بپارسى چش‌پش ) نام داشت ، آشكارا گفت ، كه پارسيها به كسى جز په‌سستاس اطاعت نخواهند كرد و در ازاى اين جرئت كشته شد . بعد آن‌تىگون آس كل پيودور « 2 » را والى پارس كرده ، قشونى به او براى نگاهداشتن آن در اطاعت داده ، به طرف شوش رفت . در كنار رود كارون ( پس تيگر ) كسنوفيل خزانه‌دار شوش ، باستقبال آن‌تىگون آمده گفت ، كه سلكوس مرا فرستاده ، تا هر آنچه امر تو است ، مجرى دارم . باوجود اينكه در اين وقت ، آن‌تىگون باطنا از سلكوس ظنين بود و ميترسيد ، كه سلكوس از عبور او از دجله ممانعت كند ، به روى خود نياورده چنين وانمود ، كه او را دوست خود ميداند . سپس آن‌تىگون وارد قلعهء شوش گرديد و تاكى را ، كه پىثيوس‌ليدى به داريوش اوّل تقديم كرده بود و از زر بود از خزانه شوش برگرفت . قضيّه اين تقديمى و نيز پولى ، كه پىثيوس ميخواست به خشيارشا بدهد ، در صفحه 716 اين تأليف از قول هرودوت ( كتاب 7 ، بند 27 - 28 ) ذكر شده . از حكايت ديودور روشن است ، كه تا اين زمان تاك مزبور را نربوده بودند و آن‌تىگون در اين وقت آن را برگرفته . نيز در اين وقت او ذخاير زيادى ، از خزانه بيرون كشيد . ديودور قيمت آن را ، پانزده هزار تالان نوشته « 3 » . مورّخ مذكور

--> ( 1 ) - Thespias . ( 2 ) - Asclepiodore . ( 3 ) - هشتاد و دو ميليون فرنگ طلا يا 410 ميليون ريال .